Sporo mówiło się tego lata o kontraktach w NBA, głównie ze względu na ich wysokość. Owszem, wujek Silver lubi jak jego chłopcom leją grubo sosu. 49 zawodników ma w tej chwili zagwarantowane zarobki na poziomie +20 milionów dolarów za sam przyszły sezon. Siedmiu zawodnikom ich aktualne kilkuletnie umowy gwarantują zarobki powyżej stu baniek. Możemy się tak przerzucać tymi milionami bez końca. To robi wrażenie, nie tylko na zwykłych zjadaczach chleba, ale nawet na innych elitarnych sportowcach (DeAngelo Williams, Pittsburgh Steelers, running back):

Ale nie wszyscy mają tak różowo. Czy wiesz, że około 80% graczy biorących udział w rozgrywkach Summer League to „walczący o życie” goście bez kontraktów? Albo że 77 zawodników posiada obecnie umowy, których gwarantowana łączna suma wynosi okrągłe, a jakże, ZERO dolców? W NBA jest w tej chwili setka kolesi, którzy do tej pory mają zapewniony roczny dochód na poziomie 75 tys. zielonych (dla porównania: średnia zarobków w USA, dla osób powyżej 25 roku życia i z wyższym wykształceniem, pracujących na pełen etat, wynosi nieco ponad 77 tys.).

Nie chcę przez to w żadnym wypadku powiedzieć, że wysokie zarobki są w NBA mitem, bo nie są. Mitem jest przeświadczenie, że podpisanie kontraktu to trampolina do skarbca Sknerusa McKwacza, przynajmniej dla młodych zawodników, bez nazwiska i sowitych umów sponsorskich. Najniższy kontrakt, jaki można w tej chwili podpisać, to 543, 471 dolarów, kilkadziesiąt tysięcy więcej, niż wynosi próg najwyższego opodatkowania w USA. Ale liczba GWARANTOWANYCH z tego tytułu pieniędzy… to już zupełnie inna para kaloszy, tak jak i podatki, o których pisałem swego czasu osobny artykuł.

Wracając do Summer League, o której wspominałem kilka akapitów wcześniej. To tam zaczyna się walka o zaproszenie na camp, który tyle razy wyklinałeś wgrywając swój save w NBA 2k. Drużyny składają się z zawodników z draftu i rookies z poprzedniego sezonu. Na plecach siedzą im ci, którym draft się nie udał, zesłańcy z D-League i poszukiwacze przygód zza wielkiej wody. Im też marzy się kawałek tego tortu. Podczas turniejów w Orlando, Utah i Las Vegas gracze dostają „kieszonkowe” w wysokości 127 $ dziennie. Zobligowani są również podpisać klauzulę zwalniającą kluby w barwach których występują z odpowiedzialności w wypadku kontuzji.

Granie w barwach jakiejś drużyny wcale nie oznacza, że zostaniesz przez nich zaproszony na camp. Może zaprosić cię zupełnie kto inny, w zależności od potrzeb i wrażenia, jakie po sobie pozostawisz.

Zdobycie zaproszenia na obóz treningowy wcale nie oznacza też końca letniej harówki. Wręcz przeciwnie. Nie oznacza ono również żadnych większych gratyfikacji finansowych. Stawka dzienna jest taka jak w Summer League, z opcjonalną wypłatą do 2000 $ za tydzień, ale uwaga! Jeśli załapiesz się do drużyny, odciągną ci to z kontraktu przy pierwszej wypłacie, czyli 15 listopada. Teamy NBA, w okresie od lipca do 26 października, mogą w swych szeregach mieć nadprogramowych zawodników. Po tym czasie mają obowiązek zredukować skład do przepisowych piętnastu. Jeśli dany klub ma swój bezpośredni odpowiednik w D-League, może zesłać tam do czterech spadkowiczów z obozu szkoleniowego. Development League jest wentylem bezpieczeństwa dla tych, którym nie udało się załapać do NBA w październiku. Wciąż mają szansę, ale łatwo nie będzie…

Jeśli ktoś walczy w czasie campu o ostatnie miejsce w zespole, czyli jest w drużynie z 14 zakontraktowanymi graczami, to w jego kontrakcie może zostać umieszczony zapis o tym, że klub odpowiada za jego ewentualną kontuzję jedynie do wysokości 6 000 $. Jest tak od roku 2011. Wcześniej kluby były zobowiązane wypłacić całość niegwarantowanego kontraktu. Jeśli na myśl przyszedł Wam właśnie Ben Simmons, to uspokajam: z jego kontraktu gwarantowanych jest przeszło 12 milionów.

Obóz treningowy może być ciężkim przeżyciem nie tylko ze względu na konieczność rywalizacji z innymi o miejsce w składzie. Oprócz udowodnienia swej ligowej przydatności trzeba też wkupić się w łaski reszty drużyny.

Kiedy trafiłem do Memphis, to wygryzłem ze składu doświadczonego Tony’ego Massenburga. Powiedziano mi od razu: „Zabrałeś miejsce naszego przyjaciela”. Było ciężko. [Cezary Trybański]

Klubowi liderzy często mają swoje widzimisię, którym chętnie dzielą się z opinią publiczną. Tak jak LeBron James, głośno komentujący fakt, że Cleveland nie uregulowali kontraktu JR Smitha przed obozem szkoleniowym.

Nie cierpię tego, że drugi rok z rzędu muszę rozpoczynać sezon bez jednego z ważnych zawodników. Jako lider i jako człowiek nie znoszę tego g*wna. [LeBron]

Nie jest on oczywiście jedynym zainteresowanym. Myślicie, że inni nie dali Toney Douglasowi odczuć, że coś tu się chyba komuś pomyliło, kiedy Cavs podpisali go przed kilkoma godzinami (art. piszę na świeżo)? JR akurat był oszczędny w słowach…

Weterani, tacy jak Douglas, mają nawet trochę gorzej niż młodzież. Przynajmniej jeśli idzie o zwrot kosztów pobytu. Za przelot, żarcie i zakwaterowanie zwraca się jedynie graczom, których staż jest niższy niż 3 lata w lidze. Paradoksalnie, kłopoty nie kończą się nawet a chwilą załapania się do drużyny. Gracze czekają najpierw na 24 października, jeśli przetrwają do piątej, przysługuje im jednodniowa wypłata z kontraktu. Jeśli utrzymają się w rosterze dwa dni dłużej, to znaczy, że załapali się do sezonowego składu. Ale najważniejsza data, którą mają zaznaczoną w kalendarzu na czerwono i z wykrzyknikiem, to ósmy stycznia. Kto przetrwa w drużynie na tyle długo, zagwarantuje sobie wypłatę na cały sezon.

Zanim to jednak nastąpi, zawodnicy mają szereg innych zmartwień, takich jak lokum (Jeremy Lin waletował swego czasu w Houston na kanapie u Parsonsa, czekając na meble), czy „drobne wydatki”:

Nasza ekipa (Jazz) gościła w Toronto, na przedsezonowym meczu z Raptors. Dołączyłem do kolegów na śniadanie w hotelu Four Seasons. Kiedy przyszedł rachunek, Karl Malone ogłosił: chłopaki, niech młody człowiek zapłaci rachuneczek. Byłem w kropce, bo to było jeszcze zanim dostałem pierwszy czek z klubu i pomyślałem tylko, że ten młody człowiek, o którym mówi Karl, czyli ja, nie ma takiej sumy pieniędzy. Zacząłem myśleć, że obciążę tym kartę kredytową, ale z pomocą przyszedł mi Stockton. Nachylił się i szepnął mi do ucha: po prostu wpisz na rachunku mój numer pokoju. [Jarron Collins]

Aby jednak znaleźć się w drużynie i móc śnić koszykarski sen, wielu chwyta się niecodziennych metod. Rówieśnik wspomnianego JR Smitha, Josh Smith (obaj 30 lat i 12 sezonów na karku) o swoich ostatnich próbach uzyskania kontraktu:

Widzę, co się dzieje. Wiem, że muszę się zmienić. Chodzi o to, co robiłem źle aż do teraz i co desperacko pragnę poprawić. Nawet joga tego lata pomogła mi odzyskać harmonię z samym sobą. Robiłem różne rzeczy, by się rozwinąć, stać bardziej cierpliwym. Mam jeszcze wiele do zaoferowania, jestem gotów. Czuję się w formie, naprawdę ciężko pracowałem tego lata. Marzę tylko o szansie.

Josh przynajmniej nie musi się obawiać o finanse. No dobrze, a jak wygląda ten kontrakt, o który się nam rozchodzi?

Standardowy kontrakt w NBA, czyli tzw. „NBA Uniform Player Contract” dzieli się na 13 części, zwanych sekcjami. Każda z nich opisuje inny wycinek koszykarskiego życia i sankcje, jakie grożą zawodnikowi za nieprzestrzeganie poszczególnych warunków kontraktu, przypisanych do właściwych sekcji. Przyjrzyjmy się zatem każdej z nich po kolei.

Sekcja 1: Generalna

„Hajs się musi zgadzać”, mówi znane powiedzenie i w NBA dobrze o tym wiedzą. W tej sekcji podaje się kwotę, jaka należy się zawodnikowi za każdy rok obowiązywania jego kontraktu. Podaje się tu również sumę pieniędzy, jaka zostanie od wypłaty potrącona gdy zawodnik odmówi wzięcia udziału w meczu, lub też nie będzie mógł grać z powodu bycia zawieszonym przez władze ligi. Suma kary wynosi zwykle 1/110 sumy rocznej kontraktu, za każdy mecz, w którym zawodnik nie weźmie udziału z w/w powodów. To właśnie zapisy  tej sekcji są straszakiem na zawodników, kary za absencję meczową  (nakładane przez klub) mogą sięgać setek tysięcy dolarów. Grzywny nakładane przez ligę nie są dla zawodników aż tak dotkliwe, co widać po tej reakcji Shaqa:

Sekcja 2: Treningi

W zasadzie nie ma się nad czym rozwodzić. Za niestawienie się na treningu po raz pierwszy, zawodnik zostanie ukarany kwotą 2,5 tys. $. Kwota ta zostanie podwojona w przypadku drugiej absencji i potrojona gdy dany gracz opuści trening po raz trzeci, bez wyraźnego (udokumentowanego) uzasadnienia lub innej, nieprzewidzianej, sytuacji losowej. W przypadku kolejnej nieobecności ustala się karę w zależności od sytuacji.

Sekcja 3: Udział gracza w promocji NBA i klubu

Określa imprezy, które zawodnik może/powinien firmować swoją twarzą i nazwiskiem. Jeśli zawodnik uchyla się od udziału w aktach promocyjnych przewidzianych w kontrakcie, może zostać ukarany grzywną w wysokości 20 000 $.

Sekcja 4: Programy obowiązkowe

W tym akapicie wymienia się programy, w których gracze muszą brać udział. Dzielą się one na edukacyjne (educational) i przystosowawcze (life skills). Nad ich funkcjonowaniem pieczę trzyma Związek Zawodników i Liga. Przykładowe programy to Program przeciw narkotykom, Program przeciw hazardowi, Profilaktyka HIV, Program dla Rookies. Odmowa wzięcia udziału w którymś z obowiązkowych programów wiąże się z karą 20 000 $. Odmowa wzięcia udziału w Programie dla Rookies skutkuje zawieszeniem na 5 meczów.

Sekcja 5: Trening Medialny i Biznesowy

Zawodnik powinien przynajmniej raz do roku wziąć udział w jednej sesji treningowej dotyczącej mediów i drugiej, dotyczącej biznesu. Kary za uchylanie się od tego obowiązku to 20 000 $ za Media Training i 5 000 $ za Business.

Sekcja 6: Udział w imprezach charytatywnych

Sytuacja jak w innych akapitach: absencja skutkuje karą. Ciekawe jest jednak to, że gdy NBA nałoży karę na jakiegoś zawodnika za naruszenie warunków tego paragrafu, połowa tej kwoty zostaje przekazana dla Stowarzyszenia Zawodników NBA (NBPA).

Sekcja 7: Łamanie prawa

Jeśli zawodnik zostanie uznany winnym brutalnego przestępstwa, Liga niezwłocznie ma obowiązek zawiesić go na minimum 10 spotkań.

Sekcja 8: Pomoc w przypadku wykroczeń i złego prowadzenia się

Kiedy zachodzą racjonalne podstawy do tego, by przypuszczać, że zawodnik popełnił jakieś wykroczenie, Liga lub Zespół mogą (za pomocą środków przewidzianych w kontrakcie lub w prawie) nakłonić zawodnika do poddania się medycznej ocenie przez neutralnego eksperta i, jeśli zajdzie potrzeba, do wzięcia udziału w odpowiednim programie lub terapii. Sekcja ósma obejmuje m.in. przemoc domową i wykroczenia o podłożu seksualnym. Uchylanie się od wzięcia udziału w terapii lub programie właściwym dla tej sekcji skutkuje karą 10 000 $ za każdy dzień zwłoki. Karę nalicza się po 72h od wydania stosownej decyzji.

Sekcja 9: Broń Palna

Coś dla Gilberta ArenasaJ Określa się tu miejsca i sytuacje, w których gracze nie mogą mieć ze sobą uzbrojenia. Tak, szatnie klubowe są na tej liście, Gilbert.

Sekcja 10: Zasada jednej kary

Zawodnik za jedno wykroczenie nie może być ukarany dwukrotnie, przez Ligę i Zespół. Tylko jedna z tych instytucji może karać za dane wykroczenie.

Sekcja 11: Współpraca z władzami

Zawodnicy są zobligowani do współpracy z władzami Ligi i Klubu w zakresie wyjaśniania sytuacji konfliktowych i innych przypadków naruszeń przepisów.

Sekcja 12: Zachowanie na boisku

W tej sekcji zawodnicy zobowiązują się do przestrzegania przepisów dotyczących zarówno ubioru jak i zachowania w czasie meczów ligowych. Określone są one odrębnymi przepisami.

Sekcja 13: Pojazdy mechaniczne

Zawodnicy NBA, w czasie obowiązywania kontraktu, zobowiązują się do udowodnienia władzom ligi, że posiadają uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych, jeśli takie znajdują się w ich posiadaniu. Oprócz prawa jazdy przedłożyć należy również dowód rejestracyjny i ważne ubezpieczenie każdego z posiadanych aut. Ale to raczej nie problem…

I to by było na tyle, jeśli chodzi o kontrakty zawodników NBA. Być może, nim artykuł ukaże się na portalu, JR i Josh znajdą już nowych/starych pracodawców. Tego im życzę! Pozdrawiam i do przeczytania!!

[BLC]

5 zł 10 zł 20 zł 50 zł 100 zł 200 zł